Προετοιμασία για συνέντευξη για δουλειά

Η συνέντευξη είναι η πρώτη σου συνάντηση με την εταιρεία στην οποία έκανες αίτηση. Το βιογραφικό σου έχει ήδη πείσει: τώρα ο υπεύθυνος προσλήψεων, και συχνά ο μελλοντικός σου προϊστάμενος, θέλουν να δουν αν είσαι αυτός που περιγράφει το έγγραφο. Ο οδηγός της Randstad συνοψίζει όσα ελέγχουν σε τρεις ερωτήσεις: μπορείς να κάνεις τη δουλειά; θέλεις να την κάνεις; θα ταιριάξεις στην εταιρεία;

Δεν είναι εξέταση αλλά συζήτηση ανάμεσα σε δύο πλευρές που αξιολογούν η μία την άλλη. Όπως γράφει το EURES, η ευρωπαϊκή υπηρεσία απασχόλησης, μια καλή συνέντευξη εργασίας μοιάζει περισσότερο με συζήτηση παρά με ανάκριση. Παραμένει όμως η κρίσιμη στιγμή της επιλογής, και η προετοιμασία κάνει τη διαφορά: όποιος έρχεται ξέροντας την εταιρεία και με έτοιμα παραδείγματα αγχώνεται λιγότερο.

Η μορφή εξαρτάται από την εταιρεία, τη θέση και τη φάση της επιλογής. Όταν σε καλέσουν, ρώτα πώς θα γίνει η συνάντηση και ποιος θα είναι παρών: από αυτό εξαρτάται η προετοιμασία σου.

Συχνά η πρώτη συνέντευξη γίνεται με το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού ή με μια εταιρεία επιλογής προσωπικού, και η δεύτερη, πιο τεχνική, με τον άνθρωπο που θα είναι προϊστάμενός σου. Στην ομαδική, άκουγε τους άλλους, πάρε τον λόγο, αλλά μη μιλάς πάνω από κανέναν.

Κάθε συνέντευξη είναι διαφορετική, αλλά οι περισσότερες ακολουθούν την ίδια σειρά:

1. Υποδοχή: χειραψία, συστάσεις, λίγες κουβέντες για να σπάσει ο πάγος. Χαμόγελο και βλέμμα στα μάτια.
2. Παρουσίαση της εταιρείας και της θέσης, άλλοτε στην αρχή, άλλοτε μετά τις απαντήσεις σου.
3. Η δική σου παρουσίαση: «Πείτε μας λίγα λόγια για τον εαυτό σας». Δύο λεπτά για την πορεία σου, δεμένα με τη θέση.
4. Οι ερωτήσεις του συνομιλητή: εμπειρία, κίνητρα, δυνατά και αδύνατα σημεία, συγκεκριμένες καταστάσεις.
5. Οι δικές σου ερωτήσεις: για τη θέση, την ομάδα και τα επόμενα βήματα.
6. Κλείσιμο: ευχαριστείς, επιβεβαιώνεις το ενδιαφέρον σου και ρωτάς πότε θα έχεις νέα.

Η προετοιμασία ξεκινά με το τηλεφώνημα ή το email της πρόσκλησης. Σημείωσε αμέσως ημερομηνία, ώρα, διεύθυνση ή σύνδεσμο, το όνομα του ανθρώπου που σε κάλεσε και τη μορφή της συνάντησης. Μετά:

1. Ξαναδιάβασε την αγγελία, το βιογραφικό και τη συνοδευτική σου επιστολή. Όσα λες πρέπει να συμφωνούν με όσα έγραψες, και οι ερωτήσεις συχνά βγαίνουν από τις απαιτήσεις της αγγελίας.
2. Μάθε για την εταιρεία: το EURES προτείνει τη σελίδα «Σχετικά με εμάς» του site της και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για να μάθεις δραστηριότητες, έργα και αξίες.
3. Φτιάξε μια λίστα με τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία σου και μια λίστα με επιτεύγματα σχετικά με τη θέση, με αποτελέσματα, ιδανικά σε αριθμούς.
4. Ετοίμασε δύο ή τρεις ερωτήσεις για τον συνομιλητή σου.
5. Κάνε πρόβα δυνατά, με κάποιον που θα παίξει τον υπεύθυνο προσλήψεων.
6. Οργάνωσε τα πρακτικά: διαδρομή με περιθώριο ώστε να φτάσεις 10 έως 15 λεπτά νωρίτερα, ρούχα, αντίγραφα του βιογραφικού, στυλό και σημειωματάριο.

Οι ερωτήσεις αφορούν σχεδόν πάντα την πορεία σου, τα κίνητρά σου, την εταιρεία και τον τρόπο που δουλεύεις. Αυτές πέφτουν πιο συχνά:

• «Πείτε μας λίγα λόγια για τον εαυτό σας.»
• «Τι ξέρετε για την εταιρεία μας;»
• «Ποια είναι τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία σας;»
• «Γιατί θέλετε να αλλάξετε δουλειά;»
• «Γιατί να προσλάβουμε εσάς;»
• «Περιγράψτε μια δύσκολη κατάσταση στη δουλειά και πώς τη χειριστήκατε.»
• «Πού βλέπετε τον εαυτό σας σε πέντε χρόνια;»
• «Ποιες είναι οι οικονομικές σας απαιτήσεις;» και «Πότε μπορείτε να ξεκινήσετε;»

Τι θέλει να ελέγξει ο συνομιλητής σου με καθεμία και πώς να απαντήσεις εξηγεί ο οδηγός με έτοιμες απαντήσεις για συνέντευξη, με ένα παράδειγμα για κάθε ερώτηση. Ο κανόνας για όλες: απάντα με ένα γεγονός από την εμπειρία σου, δηλαδή τι συνέβη, τι έκανες και ποιο ήταν το αποτέλεσμα.

Δεν υπάρχει ντύσιμο για όλες τις περιστάσεις. Το EURES προτείνει κάτι ουδέτερο και επαγγελματικό, γενικά business casual, ανάλογα με την εταιρεία. Μια τράπεζα ή ένα δικηγορικό γραφείο περιμένουν κάτι πιο κλασικό· μια startup ή ένα ξενοδοχείο τη σεζόν, κάτι πιο απλό αλλά προσεγμένο. Αν έχεις αμφιβολία, ρώτα όταν σε καλέσουν.

Στη διάρκεια της συνέντευξης κάθισε ίσια, κοίτα τους συνομιλητές σου στα μάτια όταν μιλάς και απόφυγε τις νευρικές κινήσεις. Άκου την ερώτηση ως το τέλος και απάντα συγκεκριμένα. Κλείσε το κινητό πριν μπεις.

Όλο και περισσότερες εταιρείες κάνουν την πρώτη συνέντευξη εξ αποστάσεως. Οι κανόνες είναι ίδιοι, με μερικές προσθήκες:

• Στο τηλέφωνο, διάλεξε ένα ήσυχο μέρος και κράτα περισσότερο χρόνο απ' όσο έχει προγραμματιστεί.
• Στο βίντεο, ετοίμασε έναν τακτοποιημένο, ήσυχο και φωτεινό χώρο και δοκίμασε από πριν σύνδεση, ήχο και κάμερα.
• Ντύσου όπως θα ντυνόσουν για το γραφείο, ακόμη κι αν είσαι σπίτι.
• Έχε δίπλα σου το βιογραφικό, την αγγελία και τις ερωτήσεις σου· όταν μιλάς, κοίτα την κάμερα, όχι την οθόνη.

• να φτάσεις αργά ή να μην έχεις διαβάσει τίποτα για την εταιρεία·
• να κατηγορήσεις τον προηγούμενο εργοδότη ή συναδέλφους·
• να γράψεις στο βιογραφικό μια δεξιότητα ή ένα επίπεδο γλώσσας που δεν έχεις·
• να απαντάς πολύ μακροσκελώς ή, αντίθετα, μονολεκτικά·
• να πεις «Δεν έχω ερωτήσεις» στο τέλος·
• να ξεκινήσεις με τις άδειες ή τα μπόνους πριν μιλήσετε για τη δουλειά.

Ο ν. 4443/2016 απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου, και η απαγόρευση καλύπτει ρητά τα κριτήρια επιλογής και τους όρους πρόσληψης, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Αν σε ρωτήσουν αν είσαι παντρεμένος ή αν έχεις παιδιά, μπορείς να φέρεις ευγενικά τη συζήτηση πίσω στη δουλειά. Τι προβλέπει ο νόμος και πού απευθύνεσαι εξηγεί ο οδηγός με τις ερωτήσεις και απαντήσεις.

Σε μια πρώτη συνέντευξη, για πρακτική άσκηση, καλοκαιρινή δουλειά ή την πρώτη θέση μετά τις σπουδές, ο υπεύθυνος προσλήψεων ξέρει ότι δεν έχεις επαγγελματική εμπειρία. Δεν περιμένει μια μακριά λίστα θέσεων, αλλά αποδείξεις ότι μαθαίνεις γρήγορα και είσαι συνεπής. Όπως σημειώνει το EURES, τα παραδείγματα μπορούν να έρθουν από το σχολείο, το πανεπιστήμιο ή ακόμη και την καθημερινή ζωή: μια εργασία ομάδας, ο εθελοντισμός, μια σεζόν στον τουρισμό.

Να περιμένεις ερωτήσεις για το γιατί διάλεξες τη σχολή σου, για την πρακτική σου και για το τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου. Πριν από τη συνέντευξη, διάβασε δυνατά το βιογραφικό σου και ετοίμασε μία πρόταση για κάθε γραμμή: τι έκανες εκεί.

Στο τέλος, επανέλαβε το ενδιαφέρον σου για τη θέση και ευχαρίστησε τον συνομιλητή σου, όπως προτείνει το EURES. Αν δεν σου το είπαν, ρώτα αν υπάρχουν επόμενα στάδια και πότε θα έχεις νέα. Μόλις βγεις, σημείωσε τις ερωτήσεις που έπεσαν και τι πήγε καλά ή λιγότερο καλά: θα σου χρησιμεύσει στη δεύτερη συνέντευξη ή στην επόμενη. Ένα σύντομο email ευχαριστίας την ίδια ή την επόμενη μέρα αφήνει πάντα καλή εντύπωση, και αν η απάντηση είναι αρνητική, ζήτα σχόλια.

Αν πάρεις την πρόταση ενώ δουλεύεις ακόμα, δες πώς γράφεται η επιστολή παραίτησης και τι προβλέπεται για τη δήλωση της αποχώρησης στο Εργάνη.

Όταν απαντάς δυνατά, ακούς ποιες απαντήσεις είναι μεγάλες και πού λείπει η απόδειξη. Στη δοκιμαστική συνέντευξη του Kandiq κάνεις εξάσκηση στην αγγελία για την οποία κάνεις αίτηση: οι ερωτήσεις βγαίνουν από την αγγελία και το βιογραφικό σου, όχι από μια γενική λίστα.