Συνέντευξη στα αγγλικά: οι συχνές ερωτήσεις, τι σημαίνουν και πώς απαντάς

Είτε όλη η συζήτηση γίνεται στα αγγλικά (πολυεθνική, θέση στο εξωτερικό, ξενοδοχείο με ξένους πελάτες), είτε ο υπεύθυνος προσλήψεων γυρίζει στα αγγλικά για δύο ή τρεις ερωτήσεις, για να ελέγξει αυτό που γράφει το βιογραφικό σου. Οι κανόνες μένουν ίδιοι: ξέρεις την εταιρεία, λες την πορεία σου με τάξη, έχεις έτοιμα παραδείγματα. Αλλάζει η προετοιμασία των λέξεων: στη γλώσσα σου αυτοσχεδιάζεις, σε άλλη κολλάς αν δεν έχεις δοκιμάσει πριν.

• Διάβασε την αγγελία. Το «fluent English», το «excellent command of English» ή μια αγγελία γραμμένη ολόκληρη στα αγγλικά προαναγγέλλουν συνήθως ένα κομμάτι της συνέντευξης στα αγγλικά. Αν δεν είσαι σίγουρος, ρώτα όταν σε καλέσουν σε ποια γλώσσα θα γίνει.
• Μείνε συνεπής με το βιογραφικό. Αν γράφεις C2 ή Proficiency, ο συνομιλητής σου θα περιμένει C2. Καλύτερα ένα ειλικρινές επίπεδο παρά μια έκπληξη στη μέση της συζήτησης. Πώς δηλώνεις τα αγγλικά σου εξηγεί ο οδηγός για το βιογραφικό στα αγγλικά.
• Μάθε το λεξιλόγιο της δουλειάς σου. Οι περισσότερες ερωτήσεις θα αφορούν όσα κάνεις κάθε μέρα: εργαλεία, πελάτες, διαδικασίες, αποτελέσματα. Ετοίμασε τους τεχνικούς όρους στα αγγλικά και κράτα τις λέξεις της αγγελίας.
• Ετοίμασε 5 έως 8 πραγματικές εμπειρίες, που μπορείς να προσαρμόσεις σε διαφορετικές ερωτήσεις. Μια ιστορία που την έχεις πει μία φορά στα αγγλικά βγαίνει πολύ πιο εύκολα τη δεύτερη.
• Λέγε «I», όχι «we». Στα ελληνικά λέμε εύκολα «κάναμε». Στα αγγλικά τα «I managed», «I solved», «I reduced» δείχνουν τη δική σου συμβολή.

Το πιστοποιητικό δείχνει ένα επίπεδο, η συνέντευξη δείχνει αν το χρησιμοποιείς. Η κλίμακα του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς, την οποία δημοσιεύει το Europass, περιγράφει έτσι την επικοινωνία στα δύο επίπεδα που ζητούν οι περισσότερες αγγελίες:

• B2: «Μπορώ να επικοινωνώ με αυθορμητισμό και άνεση, ώστε η συζήτηση να εκτυλίσσεται με ομαλό τρόπο.»
• C1: «Μπορώ να εκφράζομαι αυθόρμητα και με συνεχή λόγο χωρίς να ψάχνω να βρω τις κατάλληλες λέξεις. Μπορώ να χρησιμοποιώ τη γλώσσα αβίαστα και αποτελεσματικά σε κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις.»

Στην πράξη, αυτό που ελέγχεται είναι αν καταλαβαίνεις την ερώτηση, αν απαντάς με ένα παράδειγμα και αν συνεχίζεις τη συζήτηση χωρίς να παγώσεις. Αν η θέση θέλει αγγλικά όλη μέρα (πωλήσεις, υποστήριξη πελατών, απομακρυσμένη εργασία για ξένη εταιρεία), η άνεση του C1 μετράει. Αν τα αγγλικά είναι ένα προσόν ανάμεσα σε άλλα, ένα ενεργό B2 και καθαρές απαντήσεις αρκούν συνήθως.

Οι ερωτήσεις σπάνια σε αιφνιδιάζουν: είναι αυτές μιας ελληνικής συνέντευξης, ειπωμένες αλλιώς. Αν καταλαβαίνεις τι ελέγχει η καθεμία, ξέρεις και τι να πεις.

Τις ίδιες ερωτήσεις, με τη λογική τους και απαντήσεις στα ελληνικά, θα τις βρεις στις έτοιμες απαντήσεις για συνέντευξη. Παρακάτω, οι απαντήσεις είναι στα αγγλικά.

Ανοίγει σχεδόν κάθε συνέντευξη. Μη διηγηθείς τη ζωή σου και μη διαβάσεις το βιογραφικό: ο συνομιλητής σου το έχει μπροστά του. Μια δομή που δουλεύει σε κάθε γλώσσα: τι κάνεις σήμερα, δύο εμπειρίες που ταιριάζουν στη θέση, γιατί είσαι εδώ. Λιγότερο από ένα λεπτό.

Πρόσεξε τους χρόνους: «I've been working... for four years» (από τότε μέχρι σήμερα), «I did an internship» (τελείωσε). Η πρακτική άσκηση λέγεται «internship», όχι «practice».

Η πρώτη ελέγχει αν ενημερώθηκες, η δεύτερη αν μπορείς να συνδέσεις το προφίλ σου με την αγγελία. Και στις δύο, ένα συγκεκριμένο στοιχείο πείθει περισσότερο από ένα επίθετο. Για τη δεύτερη, πάρε τις τρεις πιο σημαντικές απαιτήσεις της αγγελίας και φέρε μια απόδειξη για την καθεμία.

Διάλεξε δύο δυνατά σημεία χρήσιμα για τη θέση, το καθένα με μια απόδειξη. Για το αδύνατο σημείο, ένα αληθινό που δεν αγγίζει τον πυρήνα της δουλειάς, μαζί με αυτό που κάνεις για να το διορθώσεις. Το «I'm a perfectionist» το έχουν ακούσει όλοι.

Χρήσιμες λέξεις για τα δυνατά σημεία: organised, reliable, attention to detail, problem-solving, team player, good with customers, fast learner. Κράτα μόνο όσες μπορείς να στηρίξεις με ένα παράδειγμα. Πώς τις διαλέγεις δείχνει ο οδηγός για τις δεξιότητες στο βιογραφικό.

Οι ερωτήσεις συμπεριφοράς ζητούν μια πραγματική ιστορία: «Tell me about a time when you dealt with a difficult customer», «a mistake you made», «a conflict in your team». Ο National Careers Service, η δημόσια υπηρεσία επαγγελματικού προσανατολισμού της Αγγλίας, προτείνει να απαντάς με τη μέθοδο STAR: Situation (η κατάσταση), Task (τι έπρεπε να κάνεις), Action (τι έκανες), Result (το αποτέλεσμα). Η ιστορία λέγεται στον αόριστο (past simple) και σε πρώτο πρόσωπο.

• «Why are you leaving your current job?» Μίλα για αυτό που ψάχνεις, όχι γι' αυτό από το οποίο φεύγεις, και μην κατηγορήσεις πρώην εργοδότη: «I've learnt a lot, but our team is small and I'd like to take on bigger clients.»
• «What are your salary expectations?» Δώσε ένα στενό εύρος και στήριξέ το στην εμπειρία σου. Στην Ελλάδα μιλάμε για μικτό μηνιαίο μισθό· σε αγγελίες του εξωτερικού ο μισθός δίνεται συχνά ετήσιος. Πριν πεις έναν αριθμό, διευκρίνισε αν μιλάτε για μικτά ή καθαρά («gross» ή «net»), μηνιαία ή ετήσια, και σε ποιο νόμισμα: «I'm looking for between 1,300 and 1,400 euros gross per month, depending on the overall package.»
• «When can you start?» Πες πότε μπορείς να αποχωρήσεις χωρίς να αφήσεις εκκρεμότητες, ή ότι είσαι διαθέσιμος αμέσως: «I could start at the beginning of next month.»

Αν δεν κατάλαβες μια ερώτηση, μην απαντήσεις στην τύχη. Ο National Careers Service το λέει καθαρά: μπορείς να ζητήσεις από τον συνομιλητή σου να επαναλάβει ή να εξηγήσει την ερώτηση, και να συμβουλευτείς τις σημειώσεις σου. Δείχνει ψυχραιμία, όχι αδυναμία.

• «I am working here since 2020»: με το «since» θέλει present perfect, «I have been working here since 2020».
• «Eventually» σημαίνει «τελικά», όχι «ενδεχομένως». Για το ενδεχόμενο λες «possibly» ή «if needed».
• «Sympathetic» σημαίνει «συμπονετικός», όχι «συμπαθητικός». Για έναν ευχάριστο συνάδελφο λες «friendly» ή «likeable».
• «Practice» για την πρακτική άσκηση: στα αγγλικά είναι «internship» ή «work placement».
• «I have Lower» ή «I have Proficiency»: ένας ξένος υπεύθυνος προσλήψεων δεν ξέρει πάντα τι σημαίνουν. Πες το επίπεδο και τον τίτλο του πιστοποιητικού: «I have a C2 certificate in English.»
• Η κατά λέξη μετάφραση: σκέψου την απάντηση σε σημεία και πες τη με απλές προτάσεις. Μια καθαρή φράση αξίζει περισσότερο από μια δύσκολη λέξη που σκοντάφτεις πάνω της.

Πολλές συνεντεύξεις με ξένες εταιρείες γίνονται με βιντεοκλήση. Στην οθόνη χάνεται ένα μέρος της έκφρασης, άρα η καθαρή ομιλία μετράει ακόμη περισσότερο. Ο National Careers Service συμβουλεύει να ελέγξεις τον υπολογιστή και τη σύνδεση, να είσαι έτοιμος 5 έως 10 λεπτά πριν και να ξέρεις πώς θα ειδοποιήσεις τον συνομιλητή σου αν έχεις τεχνικό πρόβλημα. Πρόσθεσε δύο δικά μας: κράτα δίπλα στην οθόνη σημειώσεις σε σημεία, όχι ολόκληρα κείμενα (φαίνεται όταν διαβάζεις), και μίλα λίγο πιο αργά απ' ό,τι στα ελληνικά.

Το «Do you have any questions for us?» κλείνει σχεδόν κάθε συνέντευξη. Το «No, I think everything is clear» δείχνει λίγο ενδιαφέρον. Φτάνουν δύο ερωτήσεις, γραμμένες από πριν:

• «What does a typical day look like in this role?»
• «What would you expect from me in the first three months?»
• «How is the team organised, and who would I work with most closely?»
• «What are the next steps in the process, and when can I expect to hear from you?»

Σε πολλές ξένες εταιρείες ένα σύντομο email την ίδια ή την επόμενη μέρα θεωρείται φυσικό. Ο National Careers Service προτείνει να επικοινωνήσεις μετά τη συνέντευξη με email ή τηλέφωνο, εκτός αν ξέρεις ήδη πότε θα έχεις νέα. Τρεις ή τέσσερις γραμμές φτάνουν.

Μια απάντηση γραμμένη δεν είναι ακόμη απάντηση που μπορείς να πεις. Πες τες φωναχτά ή ηχογράφησέ τες στο κινητό: θα ακούσεις αμέσως πού κολλάς και ποια απάντηση είναι μεγάλη.

Μπορείς επίσης να κάνεις εξάσκηση με τη δοκιμαστική συνέντευξη του Kandiq πάνω στην αγγελία που σε ενδιαφέρει. Οι ερωτήσεις, τα σχόλια και η αναφορά γράφονται στη γλώσσα του Kandiq: για να κάνεις εξάσκηση στα αγγλικά, άλλαξε τη γλώσσα σε English από το πεδίο «Γλώσσα» του λογαριασμού σου πριν ξεκινήσεις τη δοκιμαστική συνέντευξη. Τότε και η προφορική σου απάντηση μεταγράφεται στα αγγλικά, και οι λέξεις-γεμίσματα που μετριούνται είναι τα αγγλικά «um», «uh», «you know».