Mocne strony i słabe strony: jak o nich mówić na rozmowie kwalifikacyjnej

Zielona Linia, portal publicznych służb zatrudnienia, przypomina, że pytanie o słabe strony prawie zawsze pada podczas rozmowy o pracę, a jego celem nie jest pogrążenie kandydata, tylko sprawdzenie, jak radzi sobie z problematycznymi sytuacjami. Z Twojej odpowiedzi rekruter wyczytuje kilka rzeczy naraz:

• Samoświadomość: czy potrafisz nazwać, w czym jesteś dobry, a nad czym pracujesz.
• Dopasowanie do stanowiska: czy Twoje zalety odpowiadają na wymagania, a wady nie uderzają w sedno pracy.
• Szczerość: czy odpowiedź brzmi prawdziwie, czy jak wyuczona formułka.
• Rozwój: co robisz ze swoją słabą stroną.

Pytanie przybiera różne formy. Przygotuj się na wszystkie:

• „Jakie są Pana/Pani mocne strony?” albo „Co Pana/Panią wyróżnia?”
• „Jakie są Pana/Pani słabe strony?” albo „Nad czym musi Pan/Pani jeszcze popracować?”
• „Proszę wymienić trzy zalety i trzy wady.”
• „Za co chwalił Pana/Panią przełożony? A za co krytykował?”
• „Jak opisaliby Pana/Panią współpracownicy?”

1. Zacznij od ogłoszenia. Wypisz wymagania i obowiązki: to lista zalet, których szuka pracodawca.
2. Przejrzyj swoje sukcesy. Projekt, który się udał, pochwała od klienta, cel sprzedażowy osiągnięty przed czasem: zastanów się, dzięki czemu się udało.
3. Zapytaj innych. Były przełożony, koledzy, opiekun praktyk: za co Cię cenią, a co by Ci zarzucili. Jeśli masz oceny okresowe, przeczytaj je jeszcze raz.
4. Sprawdź swoje CV. Atuty, o których powiesz, powinny mieć pokrycie w doświadczeniu i umiejętnościach z CV.

Podziel je na trzy grupy: wiedza (język, certyfikat, przepisy), umiejętności zawodowe (obsługa programu, negocjacje, prowadzenie zespołu) i sposób pracy (organizacja, odporność na stres, dokładność). W odpowiedzi weź po jednej pozycji z każdej grupy: zabrzmisz pełniej niż z trzema przymiotnikami tego samego rodzaju.

Te zalety pasują do większości stanowisk, ale same w sobie są tylko słowami. Przekonuje dopiero dowód, czyli fakt z liczbą albo z wynikiem.

Nie recytuj listy. Wybierz dwa lub trzy atuty z ogłoszenia i do każdego opowiedz krótką historię według metody STAR:

• S, sytuacja: gdzie i kiedy to było.
• T, zadanie: co było do zrobienia.
• A, działanie: to, co zrobiłeś lub zrobiłaś osobiście, a nie cały zespół.
• R, rezultat: wynik, najlepiej z liczbą.

Słabość ma być prawdziwa, nie może dotyczyć sedna stanowiska i musisz mieć na nią sposób. Każdy z tych przykładów działa tylko z drugą częścią zdania: co z tym robisz.

• Stres przy wystąpieniach publicznych: przygotowujesz notatki, ćwiczysz przed kolegą, zgłaszasz się do krótkich prezentacji.
• Trudność z delegowaniem: przekazujesz całe zadania i umawiasz cotygodniowe podsumowanie, zamiast poprawiać wszystko samodzielnie.
• Trudność z odmawianiem: zanim się zgodzisz, sprawdzasz swoje priorytety.
• Niecierpliwość: gdy projekt stoi, ustalasz terminy pośrednie, zamiast ciągle ponaglać innych.
• Brak doświadczenia z konkretnym narzędziem: kończysz kurs i ćwiczysz na własnym projekcie.
• Zbyt długie sprawdzanie swojej pracy: wyznaczasz sobie limit czasu na każdą korektę.
• Gadatliwość na spotkaniach: przed zebraniem zapisujesz dwa lub trzy punkty i trzymasz się ich.
• Małe doświadczenie zawodowe (na starcie kariery): nadrabiasz praktykami, stażem, kursem.

Dobra odpowiedź ma trzy części: wada nazwana wprost, sytuacja, w której ją widać, i to, co zmieniasz, z efektem. Nie zamieniaj wady na siłę w zaletę, bo rekruter usłyszy unik. Lepiej pokaż, że masz ją pod kontrolą.

• Fałszywe wady. „Moją słabością jest perfekcjonizm” albo „zbyt duża dokładność”: według ekspertów cytowanych przez Zieloną Linię rekruterzy uznają to dziś za ograny banał i próbę uniknięcia odpowiedzi.
• Wady, które dyskwalifikują na danym stanowisku: brak dokładności u księgowej, słaby angielski, gdy ogłoszenie wymaga biegłego, nieśmiałość wobec klientów u przedstawiciela handlowego.
• Wady niepokojące wszędzie: spóźnialstwo, konflikty z przełożonymi, nieuczciwość.
• „Nie mam wad.” To najgorsza odpowiedź: pokazuje brak samoświadomości.
• Sprawy prywatne. Zdrowie, plany rodzinne czy przekonania nie są tematem tej odpowiedzi: mów o tym, jak pracujesz.

Pozostałe pytania, które padają na rozmowie, i sposób odpowiedzi na nie znajdziesz w poradniku pytania na rozmowie kwalifikacyjnej.

„Proszę wymienić trzy zalety i trzy wady” to częsta wersja pytania. Przygotujesz ją raz:

1. Zacznij od zalet, z najważniejszą dla stanowiska na początku.
2. Przejdź do wad, od najlżejszej, każdą z jednym zdaniem o tym, co z nią robisz.
3. Jedno zdanie na pozycję i jeden przykład do najważniejszego atutu: odpowiedź zmieści się w dwóch minutach.

Rekruter ocenia, czy potrafisz przeanalizować swoją słabość, a nie to, gdzie się ujawniła: przykład ze szkoły, praktyk czy wolontariatu jest tak samo dobry. Jeśli dopiero zaczynasz, zobacz też CV bez doświadczenia.

Zalety, o których mówisz na rozmowie, powinny być widoczne w CV: w sekcji umiejętności i w punktach doświadczenia, zapisane faktami. Rekruter, który ma Twoje CV przed sobą, łatwiej uwierzy w przykład, który już tam przeczytał. Jak je zapisać, opisuje poradnik umiejętności do CV. Wad nie wpisuje się ani do CV, ani do listu motywacyjnego: mówi się o nich wtedy, gdy rekruter o nie zapyta.

Odpowiedź, która dobrze brzmi w głowie, na głos często okazuje się za długa albo bez dowodu. Przećwicz ją z kimś, kto zada pytanie z ogłoszeniem w ręku, albo sam, ze stoperem. Rekruter może dopytać, więc miej w zanadrzu drugi przykład.

Jak działa trening, opisuje strona symulacja rozmowy kwalifikacyjnej, a ceny strona cennik.