Przejdź do treści

Urlop bezpłatny: wniosek o urlop bezpłatny (wzór) i co tracisz

Urlop bezpłatny daje Ci wolne bez wynagrodzenia, ale tylko wtedy, gdy zgodzi się pracodawca. Tu znajdziesz gotowy wniosek o urlop bezpłatny do skopiowania, przykłady uzasadnienia i to, co mówi Kodeks pracy: o zgodzie, długości, stażu pracy i o tym, jak taki urlop zmniejsza Twój urlop wypoczynkowy.

Opublikowano
Zaktualizowano
Czas czytania
7 min
Udostępnij

W skrócie

  • Urlopu bezpłatnego udziela pracodawca na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 174 § 1 Kodeksu pracy). Pracodawca może się zgodzić, ale nie musi.
  • Kodeks pracy nie określa, jak długi może być okres urlopu bezpłatnego: od jednego dnia do kilku lat, tyle, na ile umówisz się z pracodawcą.
  • Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 174 § 2).
  • Po urlopie bezpłatnym trwającym co najmniej miesiąc urlop wypoczynkowy w tym roku zmniejsza się proporcjonalnie (art. 155²).
  • NFZ podaje, że prawo do świadczeń zdrowotnych ustaje zwykle po 30 dniach od wygaśnięcia ubezpieczenia, także u osób na urlopie bezpłatnym.
Na tej stronie
  1. Wniosek o urlop bezpłatny: wzór do skopiowania
  2. Co powinien zawierać wniosek o urlop bezpłatny
  3. Czy pracodawca musi zgodzić się na urlop bezpłatny
  4. Jak złożyć wniosek i co dzieje się dalej
  5. Ile może trwać urlop bezpłatny
  6. Co tracisz na urlopie bezpłatnym
  7. Urlop bezpłatny a urlop wypoczynkowy
  8. Urlop bezpłatny na pracę u innego pracodawcy
  9. Zanim złożysz wniosek o urlop bezpłatny
  10. Pytania

Wniosek o urlop bezpłatny: wzór do skopiowania

Przykładowy list

Przykład

Wrocław, 15 marca 2027 r.

Natalia Kamińska

Specjalistka ds. obsługi klienta

Dział Obsługi Klienta

Pan Paweł Szymański

Dyrektor Działu Obsługi Klienta

Odra Serwis sp. z o.o.

ul. Mostowa 3

50-001 Wrocław

Wniosek o udzielenie urlopu bezpłatnego

Szanowny Panie Dyrektorze,

na podstawie art. 174 § 1 Kodeksu pracy zwracam się z prośbą o udzielenie mi urlopu bezpłatnego w okresie od 1 czerwca do 31 lipca 2027 r.

Urlop jest mi potrzebny na opiekę nad mamą po planowanej operacji. Przed rozpoczęciem urlopu przekażę bieżące sprawy Pani Oliwii Wójcik i przygotuję dla niej listę otwartych zgłoszeń.

Proszę o odpowiedź do 15 kwietnia 2027 r., abym mogła zaplanować opiekę.

Z poważaniem

Natalia Kamińska

Zmień dane i daty. Uzasadnienie możesz skrócić albo pominąć: przepis go nie wymaga, ale pracodawca, który może odmówić, łatwiej zgodzi się na prośbę z powodem i planem zastępstwa. Wniosek złóż na papierze z podpisem albo elektronicznie, np. mailem lub w systemie kadrowym (art. 174 § 1).

Krótki wniosek na jeden dzień

Zwracam się z prośbą o udzielenie mi urlopu bezpłatnego w dniu 12 maja 2027 r. w związku ze sprawą rodzinną.

Uzasadnienie: wyjazd lub nauka

Urlopu bezpłatnego potrzebuję w celu odbycia trzymiesięcznego kursu językowego za granicą, od 1 października do 31 grudnia 2027 r. Po powrocie wykorzystam nowe umiejętności w obsłudze klientów zagranicznych.

Co powinien zawierać wniosek o urlop bezpłatny

  1. Miejscowość i datę.
  2. Dane pracownika: imię i nazwisko, stanowisko, dział.
  3. Adresata: przełożonego albo osobę, która decyduje o urlopach w firmie.
  4. Prośbę o udzielenie urlopu bezpłatnego, najlepiej z podstawą prawną (art. 174 § 1 Kodeksu pracy).
  5. Okres urlopu: pierwszy i ostatni dzień.
  6. Uzasadnienie (nieobowiązkowe) i informację o zastępstwie.
  7. Podpis na papierze albo wysłanie ze swojej skrzynki e-mail albo z konta w systemie kadrowym.

Czy pracodawca musi zgodzić się na urlop bezpłatny

Nie. Art. 174 § 1 mówi, że pracodawca „może udzielić” urlopu bezpłatnego. Tym różni się od urlopu na żądanie, którego pracodawca co do zasady musi udzielić (Sąd Najwyższy dopuszcza odmowę tylko w wyjątkowych okolicznościach). Zgoda albo odmowa nie wymaga uzasadnienia w przepisach; poproś o odpowiedź na piśmie lub mailem, żeby mieć jasność co do dat.

Działa to też w drugą stronę: Kodeks pracy przewiduje udzielenie urlopu bezpłatnego tylko na wniosek pracownika (art. 174) albo za jego zgodą, wyrażoną w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 174¹). Pracodawca nie ma więc możliwości, by sam wysłał pracownika na taki urlop.

Jak złożyć wniosek i co dzieje się dalej

Wniosek na papierze to nie jedyna droga: art. 174 § 1 dopuszcza wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. W praktyce to wydruk z podpisem, mail do przełożonego albo formularz w systemie kadrowym firmy. Kodeks pracy nie podaje terminu złożenia wniosku ani terminu odpowiedzi pracodawcy, dlatego w treści warto poprosić o odpowiedź do konkretnej daty.

  • Decyzja pracodawcy: zgoda albo odmowa, najlepiej w tej samej formie co wniosek. Zgoda oznacza, że urlop został udzielony na wskazany okres.
  • W czasie trwania urlopu umowa o pracę trwa, ale pracownik nie świadczy pracy i nie dostaje wynagrodzenia.
  • Wcześniejszy powrót: Kodeks pracy reguluje tylko odwołanie z urlopu dłuższego niż 3 miesiące (art. 174 § 3). W innej sytuacji powrót przed terminem ustal z pracodawcą, najlepiej na piśmie.

Ile może trwać urlop bezpłatny

Przepisy nie określają ani minimalnej, ani maksymalnej długości. Może to być jeden dzień, tydzień albo kilka lat, tyle, na ile zgodzi się pracodawca. Przy urlopie bezpłatnym dłuższym niż 3 miesiące strony mogą przewidzieć, że pracodawca odwoła pracownika z urlopu z ważnych przyczyn (art. 174 § 3): jeśli tak, zapiszcie w porozumieniu, jakie to przyczyny.

Co tracisz na urlopie bezpłatnym

  • Wynagrodzenie. Za czas urlopu bezpłatnego go nie dostajesz.
  • Staż pracy. Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 174 § 2): przesuwa się np. moment, w którym osiągniesz 10 lat stażu i 26 dni urlopu (art. 154). Wyjątek: przepisy szczególne (art. 174 § 4) i urlop na pracę u innego pracodawcy (niżej).
  • Część urlopu wypoczynkowego, jeśli urlop bez wynagrodzenia trwał co najmniej miesiąc (następna sekcja).
  • Prawo do świadczeń NFZ przy dłuższym urlopie. Według NFZ prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustaje zazwyczaj po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a jako przykład NFZ podaje osoby zatrudnione, pozostające na urlopie bezpłatnym. Przy dłuższym urlopie potrzebny jest inny tytuł do ubezpieczenia, np. ubezpieczenie dobrowolne w NFZ. Swój status sprawdzisz w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).

Urlop bezpłatny a urlop wypoczynkowy

Gdy wracasz do pracy po urlopie bezpłatnym trwającym co najmniej 1 miesiąc, urlop wypoczynkowy za ten rok liczy się proporcjonalnie do czasu pracy (art. 155² § 1). Jeśli okres urlopu bezpłatnego przypada po tym, jak nabyłeś już prawo do urlopu w danym roku, wymiar urlopu ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed urlopem bezpłatnym wykorzystałeś urlop wypoczynkowy w całości (art. 155² § 2).

Każdy kalendarzowy miesiąc pracy to 1/12 rocznego wymiaru (art. 155²a), a niepełny dzień zaokrągla się w górę (art. 155³). Przykład ze wzoru: Natalia ma 20 dni urlopu i bierze dwa miesiące bez wynagrodzenia (czerwiec i lipiec 2027 r.). Pracuje 10 miesięcy i przed czerwcem nie wykorzystała całego urlopu, więc w 2027 r. przysługuje jej 10/12 z 20 dni, czyli 16,67, po zaokrągleniu 17 dni urlopu.

Urlop bezpłatny na pracę u innego pracodawcy

Osobny przypadek opisuje art. 174¹: za Twoją zgodą, wyrażoną w postaci papierowej lub elektronicznej, pracodawca może udzielić Ci urlopu bezpłatnego, żebyś pracował u innego pracodawcy, na czas ustalony w porozumieniu między pracodawcami. Ten okres wlicza się do okresu pracy u dotychczasowego pracodawcy (art. 174¹ § 2), więc nie tracisz stażu.

Zanim złożysz wniosek o urlop bezpłatny

  • Masz jeszcze urlop wypoczynkowy? Jest płatny i nie zmniejsza stażu: złóż najpierw wniosek o urlop wypoczynkowy.
  • Potrzebujesz jednego dnia od zaraz? Urlop na żądanie to do 4 dni w roku, płatnych, których pracodawca co do zasady musi udzielić (art. 167²).
  • Myślisz o odejściu? Zamiast długiego urlopu bezpłatnego warto sprawdzić, jak działa wypowiedzenie umowy o pracę.

Najczęściej zadawane pytania.

Miejscowość i data, dane pracownika, adresat, prośba o udzielenie urlopu bezpłatnego (art. 174 § 1 Kodeksu pracy), okres od i do, krótkie uzasadnienie, „Z poważaniem” i podpis. Skopiuj wzór z tej strony i zmień dane.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245: art. 154, 155¹, 155², 155²a, 155³, 167², 174, 174¹, Internetowy System Aktów Prawnych, Sejm RP (przeczytano 14 listopada 2026 r.)
  2. Ubezpieczenie w NFZ, Narodowy Fundusz Zdrowia (przeczytano 14 listopada 2026 r.)
  3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., II PK 123/09, System Analizy Orzeczeń Sądowych, SAOS (przeczytano 14 listopada 2026 r.)

O autorze

Diego Benitez

Twórca Kandiq, ponad 100 przeprowadzonych rekrutacji

Diego Benitez zatrudnił ponad sto osób w marketingu, sporcie i sprzedaży, najpierw jako menedżer w Intersport, a następnie jako Head of Growth w Goodvest (od 2022 do 2026 r.). Oceniał CV, prowadził rozmowy, podejmował decyzje o zatrudnieniu i zarządzał zespołami. Zna również perspektywę kandydata dzięki stażom, nauce połączonej z pracą, pracy studenckiej, umowie na czas nieokreślony, założeniu agencji i pracy na własny rachunek. Stworzył Kandiq, aby pomagać kandydatom przedstawiać istotne informacje w formie czytelnej także dla oprogramowania rekrutacyjnego. Jego poradniki odpowiadają na pytania wyszukiwane w internecie, odwołują się do źródeł publicznych i są aktualizowane wraz ze zmianami zasad. Przykłady są fikcyjne, a dane mają źródła.

Twój list motywacyjny, dopasowany do oferty.